Ет артқан түйеге ит ереді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ет артылған түйенің соңынан иттің еруі. Астарлы мағынасы: пайдасы, ырысы, берекесі бар адамға не іске жан-жақтан қызығушы, ілесуші көбейеді. Яғни біреудің дәулеті артса, айналасында соған жуықтап, соның есебінен пайда көргісі келетіндер де табылады. Мақал адамды қызғаныштан да, көлгірліктен де сақтандырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ет артқан түйе» — жүгі мол, дәулеті бар, берекелі адам немесе пайдалы іс. «Ит ереді» дегені — өз бетінше емес, дайын нәрсеге ілесетін, пайда іздейтін жан. Түйе қазақ ұғымында ауыр жүк көтеретін, байлық пен еңбектің нышаны болса, ит көбіне соңынан қалмайтын, тынымсыз ілесуді бейнелейді. Осы екі образ арқылы халық байлықтың айналасына пысықай да, көзқарақты да көп жиналатынын дәл көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал табысты адамға немесе танымал іске көптеген адамның жабыса кететінін білдіреді. Мысалы, бір кәсіпкердің ісі жүріп, пайдасы көбейсе, бұрын араласпаған таныстар да оған серіктес болғысы келеді. Мақал мұндайда шынайы ниетті жалған ниеттен айыру керек екенін ескертеді.