Естімеске айтқан есіл сөзім,
Жыламасқа жылаған екі көзім.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалда адам өз сөзінің бағаланбай, құнсыз жерде айтылғанына налиды. Бірінші жолда «естімеске айтқан есіл сөзім» деу арқылы ақылға тоқтамайтын, тыңдамайтын жанға қанша жақсы сөз айтсаң да, ол босқа кететінін білдіреді. Екінші жолдағы «жыламасқа жылаған екі көзім» — қайғы-қасіретке ортақтаспайтын, жанын түсінбейтін адамға төгілген көз жасының зая кеткенін көрсетеді. Астарлы мағынасы: сезім мен сөз қадірін білмейтін ортада адам ең қымбат нәрсесін де рәсуа етуі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
«Есіл сөз» — ойлы, орынды, бағалы сөздің символы. Ол желге ұшқандай еленбесе, адамның өкініші күшейеді. «Екі көзім» — ішкі күйзелісті, шынайы мұңды білдіретін образ. Көздің жасы арқылы жүрек қасіреті, жан жарасы суреттеледі. Мұнда сөз бен көз жасы қатар беріліп, біреуге айтқан ақыл да, білдірген мұң да қабылданбаса, адам жалғыз қалғандай күй кешетіні аңғарылады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал тыңдамайтын, түсінгісі келмейтін адамға ақыл айтудың қиын екенін еске салады. Мысалы, ата-ана баласына бірнеше рет зиян әдеттен сақтан деп ескертеді, бірақ бала құлақ аспаса, кейінгі өкініш дәл осы мақалдың мәнін білдіреді. Сондықтан сөзді де, сезімді де қадірлей білетін орта қажет.
Jylamasqa jylaǵan eki kózim.