Ескерген ескісін сақтайды,
Ел болған естісін сақтайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бұрыннан бар, сыналған, пайдалы нәрсені тастамай, қадірлейді; ал ел, яғни көпшілік, тәжірибелі де ақылды адамның сөзін, өсиетін ұмытпай сақтайды. Астарлы мағынасы — өткеннің өнегесін ескерген адам қателікті қайталамайды, ал халық даналықты, ақыл-кеңесті ортақ қазына ретінде ұстайды. Демек, ескі деп менсінбеу емес, пайдалысын бағалау, есті сөзді есте сақтау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ескі» сөзі — жай ғана көнерген зат емес, өмір сынынан өткен тәжірибе. «Есік» емес, «ескісін» сақтау арқылы халық тұрақтылық пен сабақтастықты меңзейді. Ал «естісі» — ақылды, парасатты, көргені көп адамның сөзі. «Ел» сөзі жеке адамнан кең ұғымды білдіріп, бір қауымның ақылға жүгінетінін көрсетеді. Яғни, мақал халықтың зердесі мен жады мықты болса, рухани іргесі берік болатынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал дәстүрді де, пайдалы тәжірибені де сақтауға үндейді. Мысалы, жаңа технология шықса да, үлкендердің ақылын, отбасының тәрбие қағидаларын, бұрыннан дәлелденген дұрыс әдеттерді ұмытпау керек. Бір ұжымда жас маман тәжірибелі қызметкердің кеңесін тыңдап, бұрын тиімді болған жұмыс тәсілін сақтаса, қателік азайып, нәтиже жақсарады.
El bolǵan estisin saqtaıdy.