Ешкі бақтым - еңіреп бақтым.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ешкі бақтым - еңіреп бақтым» деген мақал малдың ең қолайсыз, бейнеті көп түрін баққан адамның көрген қиындығын білдіреді. Тура мағынада — ешкі бағу оңай шаруа емес, ол қашқақтап, тентек, тынымсыз келеді. Астарлы мағынада — қандай іс болсын, егер ол бейнеті көп, жүйкені тоздыратын, шыдамды қажет ететін болса, адам соны ауыр еңбек ретінде сезінеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ешкі» — мінезі қиқар, бір жерге тұрмайтын, баптауы қиын істің бейнесі. Ал «еңіреп бақтым» деген тіркес шаршап-шалдығуды, күйзелісті, ішкі наланы көрсетеді. Мұнда әсірелеу бар: адам ешкі баққанда тек мал соңында жүрмей, көп мехнат көргендей әсер береді. Сол арқылы халық қиын жұмысты әсерлі суреттеген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал ретсіз, көп әуреге салатын жұмысты айтқанда қолданылады. Мысалы, бір қызметкер құжат толтыру, қайта-қайта түзету, ұзақ тексеріс сияқты шаруаға тап болса, «Ешкі бақтым - еңіреп бақтым» деп налуын білдіруі мүмкін. Бұл сөз адамның бейнетті істі әзіл мен өкініш аралас күйде жеткізуіне жарайды.