Мақал "Есеп білмеген - есек" жазылғанда, адамның ақыл-ойының, білімінің маңызына назар аударады. Мұнда есеп білмеу, яғни білім мен дағдылардың жетіспеушілігі, адамның қиындықтарға тап болуына, дамуына кедергі келтіруіне меңзейді.

Есектің символикалық мағынасы - еңбекшілдік, табандылық, бірақ есеп немесе білім жоқ болған жағдайда, адам тек еңбек етіп, нәтижесіз, жоспарсыз әрекет етуі мүмкін. Яғни, мақал есеп пен білімділіктің маңызын, адамның тиімділігін арттырудағы рөлін көрсетеді. Білім алу, есептеу қабілетін дамыту – өмірде алға басып, табысты болудың кілті.