Есек мінген еңбегін мінер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — есек мінген адам есегіне сеніп, соған қарап ісін атқарады деген ой. Астарлы мағынасы — әркім өзіне лайық, қолынан келетін істі, өз еңбегінің жемісін ғана пайдаланады деген тұжырым. Яғни адам жалқаулыққа салынбай, бар нәрсені ұқыппен жұмсаса, еңбегінің өтеуін көреді. Бірақ еңбексіз пайда болмайтынын да еске салады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «есек» — ауыр жүк көтеретін, момын еңбек көлігі. Ол қарапайым тірліктің, бейнетпен тапқан нәпақаның символы. «Мінген еңбегін мінер» деген тіркес адамның өз еңбегіне сүйеніп күн көруін білдіреді. Бұл жерде еңбек — адамның тірегі, ырыс көзі ретінде бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал табыс тек маңдай термен келетінін ұғындырады. Мысалы, бір студент сабаққа немқұрайлы қарамай, үнемі дайындалып жүрсе, емтиханнан жақсы нәтиже алады. Сол сияқты еңбек еткен адам өз жетістігіне өзі жетеді, өзгеден дайын пайда күтпейді.