Есегіне қарай тұсауы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — есектің аяғын байлайтын тұсау оның бойына, жүрісіне сай болуы керек деген ой. Астарлы мағынасы — әр нәрсенің, әр адамның өз шамасына, деңгейіне, жағдайына қарай өлшемі болады. Яғни талап та, жүктеме де, міндет те адамға лайық қойылуы тиіс. Біреуге ауыр, біреуге жеңіл дүние бәріне бірдей жүрмейді. Сондықтан бұл сөз өмірде орынсыз асыра сілтемей, адам мүмкіндігін ескеріп әрекет ету керегін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «есек» — қарапайым, күш-қуаты шектеулі жануардың бейнесі. Ал «тұсау» — тежейтін, бағыттайтын құрал. Бұл образ арқылы халық «әркімнің хал-ахуалына сай өлшем болсын» деген ойды жеткізген. Тұсаудың артық тар болуы да, бос болуы да дұрыс емес. Сол сияқты адамға берілген міндет те оның қабілетіне сәйкес келуі қажет.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал оқу, жұмыс, отбасы не қызметтегі міндетті бөлуге қатысты айтылады. Мысалы, тәжірибесі аз қызметкерге бірден тым күрделі жоба жүктемей, алдымен үйретіп, содан кейін жауапкершілігін арттырған дұрыс. Сонда іс те нәтижелі болады, адам да қажымайды.