Ертеңгі сөз түсте жоқ,
Түстегі сөз кешке жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің уақытында айтылмаса, оның әсері де, құны да кемитінін білдіреді. Тура мағынасында: таңертең айтылған сөз түске жетпейді, түсте айтылған сөз кешке жетпейді. Астарлы мағынасы — әр істің өз мезгілі бар, ойды да, өтінішті де, ақылды да дер кезінде айту керек. Кешіккен сөз кешегі жағдайға жарамсыз болып қалуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ертең», «түсте», «кешке» деген уақыт өлшемдері сөздің өтуін, тез өзгеретін өмірді бейнелейді. Мұндағы «жоқ» сөзі сөздің жоғалып кетуін емес, оның мәні мен күшінің азаюын аңғартады. Яғни уақыт — сөздің сыншысы. Уақытында айтылған сөз өтімді, дәл айтылған пікір тиімді болады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе жұмыс, оқу, отбасы қарым-қатынасы кезінде маңызды. Мысалы, қызметте бір мәселе туғанда оны дер кезінде басшыға айтпаса, кейін кеш болып, шешімі қиындап кетеді. Сол сияқты, кешіктірілген кешірім немесе дер кезінде берілмеген кеңес те өз әсерін жоғалтады. Сондықтан ойды созбай, орнымен айту — даналықтың белгісі.
Tústegi sóz keshke joq.