Ермек қуған пәлеге жолығады,
Еңбек қуған қазынаға жолығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам қай іске ұмтылса, соның жемісін көреді деген ойды білдіреді. Ермек, бос қызық, уақыт өткізу, жеңілтек тірлік адамды опық жегізіп, қиындыққа, пәле-жалаға ұрындырады. Ал еңбек, маңдай тер, табандылық адамды берекеге жеткізіп, қазынаға, яғни байлыққа, игілікке, жетістікке жол ашады. Тура мағынасында да, астарлы мағынасында да негізгі түйін — мақсат пен әрекеттің бағыты маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ермек» сөзі — пайдасыз ермек, желөкпелік, бос әурешілік белгісі. «Пәле» — соның салдары болатын қиындық, өкініш, шығын. Ал «еңбек» — адал іс, төзім мен жауапкершілік. «Қазына» мұнда тек алтын-күміс емес, еңбектің арқасында келетін молшылық, абырой, тұрмыстың түзелуі деген ұғымды береді. Яғни мақал екі түрлі жолды салыстырады: бірі — босқа жүру, бірі — мақсатпен әрекет ету.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, жұмыс, кәсіп, уақытты дұрыс пайдалану мәселесінде өте орынды айтылады. Мысалы, студент сабағын оқымай, тек ойын-сауықпен жүрсе, кейін емтиханда қиналады; ал күн сайын дайындалып, еңбектенсе, жақсы нәтиже алады. Сол сияқты өз ісін тұрақты жүргізген адам табысқа жетеді. Бұл мақал жастарды жалқаулықтан сақтап, еңбекқорлыққа үндейді.
Eńbek qýǵan qazynaǵa jolyǵady.