Ер кешуде, нар көшуде сыналады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам да, түйе де ұзақ жолда, ауыр көште сыналады. Астарлы мағынасы — ер жігіттің шын мінезі, сабыры, төзімі мен қайраты қиын кезде білінеді. Жеңіл күнде кез келген адам жақсы көрінуі мүмкін, ал ауыр сын, тар жол, жауапты сәт келгенде нағыз ердің кім екені анықталады. Сондықтан мақал адамды қиындықтан қашпауға, сын сағатта мойымай, намыс пен табандылық танытуға үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кешу» — өзеннен өту, яғни қауіп пен кедергіден аман шығу белгісі. «Көш» — ұзақ сапар, тіршіліктің ауыр жүгі мен үлкен жауапкершілікті аңғартады. «Нар» — жүк көтеруге ең төзімді түйе, шыдам мен күштің символы. Осы образдар арқылы халық ер азаматтың да нардай берік, көш сияқты ауыр жағдайға төзімді болуы керегін меңзейді. Яғни, адам мінезі тынымды уақытта емес, сынақ үстінде ашылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, жұмыс, спорт немесе отбасы өміріндегі қиындықтарға қатысты айтылады. Мысалы, жас маман жаңа қызметте қиналып, жауапкершілік көп кезде шыдамдылық танытса, үлкендер «Ер кешуде, нар көшуде сыналады» деп жігер береді. Бұл — қиындықты қорқыныш емес, шынығу деп қабылдау керек деген сөз.