Енесі тепкен құлынның еті ауырмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ене тепкен құлынға соққы қатты тимейді, яғни туған биенің тепкісі құлынға ауыр болып сезілмейді. Астарлы мағынасы: жақын адамның айтқаны, ескертуі не қаталдығы жаттың сөзіндей қатты қабылданбайды. Өйткені туыстық, жанашырлық, өзара жақындық бар жерде реніш жеңілірек кешіріледі. Кейде өз адамыңның сыны да, қатал сөзі де тәрбиелік мәнге ие болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ене» мен «құлын» — ана мен бала арасындағы табиғи жақындықтың белгісі. «Тепкі» — ауыр сын, реніш, сөгіс сияқты мағынаны білдіреді. Құлынның енесі тепкенін көп ауырсынбауы — жақын адамның қатты сөзі жүрекке тым батпайтынын, себебі ол өшпенділік емес, қамқорлықтан туған әрекет екенін аңғартады. Бұл жерде жылқы бейнесі арқылы адам арасындағы мейірім мен түсіністік суреттеледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал көбіне отбасы, ағайын-туыс немесе жақын достар арасындағы жағдайға қатысты айтылады. Мысалы, әке баласына қателігін ашық айтып, қаттырақ ескерту жасаса, бала оны сырт адамның сөзіндей ауыр қабылдамайды. Себебі ол сөздің түбінде жанашырлық бар. Демек, жақынның сыны кейде ренжітсе де, оның пайдасы көп болады.