Еңбекпен ер өседі,
Егізбен төл өседі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ер-азамат еңбек етсе, шынығып, өсіп-жетіледі; малдың төлi егіз болса, одан ұрпақ көбейіп, шаруаның ырысы артады. Астарлы мағынасы: адамның қадірі, беделі, жетістігі еңбексіз келмейді. Еңбек адамды шыңдайды, мінезін қалыптастырады, өмірде орнын табуға көмектеседі. «Ер өседі» дегені — жігіттің қайраты мен тәжірибесі іс үстінде артады деген сөз.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ер» — тек ер адам емес, жалпы азамат, елге пайдалы тұлға. «Еңбек» — адамның күш-жігері, табандылығы. «Егізбен төл өседі» деген образ мал шаруашылығына тән ұғым арқылы берілген: егіз туған төл көбейіп, мал басы артады, береке молаяды. Яғни табиғаттағы көбею мен шаруаның ұлғаюы еңбек нәтижесін бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, мамандық игеру, кәсіп бастау сияқты істерге қатысты айтылады. Мысалы, бір жас жігіт жұмыс істеп жүріп тәжірибе жинаса, білімін арттырса, кейін білікті маман болады. Демек, табысқа жеткізетін жол — ұқыпты әрі үздіксіз еңбек.
Egizben tól ósedi.