Елсізде екі түйе айда.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ел жоқ, адам сирек жерде екі түйені қатар айдап жүру қиын. Астарлы мағынасы: көпшілік қолдауынсыз, ортақ тірек болмаса, бір істі еңсеру де, дұрыс бағыт ұстау да ауыр болады. Яғни адам жалғыз әрекет етсе, қауіп көбейіп, ісі өнбей қалуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «елсіз» сөзі — тірек, көмек, бақылау жоқ жалғыздықтың белгісі. «Екі түйе» — ауыр жүк, қиын міндет, бір-біріне бағынуы қиын екі күштің бейнесі. Түйе қазақ ұғымында төзімді, бірақ қырсық мінезді түлік ретінде көрінеді. Сондықтан бұл образ екі істі қатар алып жүрудің, не екі кісіні бірдей бағындырудың машақатын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды бір адамға тым көп жауапкершілік жүктелгенде қолдануға болады. Мысалы, шағын кәсіпте бір қызметкерге есеп те, сату да, жеткізу де қатар тапсырылса, ол бәрін бірдей үлгермей қиналады. Сондай кезде үлкендер: «Елсізде екі түйе айда» деп, жұмысты бөлісіп, қолдауы бар жерде ғана іс оңай жүретінін ескертеді.