Ел-елдің заңы басқа,
Иттері қара қасқа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр елдің, әр ортаның өз тәртібі, заңы, салты болатынын білдіреді. Тура мағынасында — елдердің заңы әртүрлі, тіпті иттерінің де белгісі бөлек дегендей айтады. Астарлы мағынасы — бір жерде қалыпты көрінген нәрсе басқа жерде өзгеше болуы мүмкін, сондықтан бөтен жұртқа барғанда сол елдің жол-жосығын, заңын, әдетін сыйлау керек. Біреудің өлшемін басқаға күштеп телуге болмайды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ел-елдің заңы басқа» тіркесі халықтың тұрмысы, билік тәртібі, дәстүрі әрқилы екенін меңзейді. Ал «иттері қара қасқа» дегені — сыртқы белгісі бөлек, танымы бөлек орта деген астарлы образ. Мұнда иттің түсі туралы емес, әр елдің ұсақ-түйегінің өзі өзгеше екенін әсірелей көрсеткен. Бұл тәсіл ойды өткір, есте қаларлық етіп жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал шетелге шыққанда, басқа қалаға көшкенде не түрлі мекемеде тәртіп сақтауда жиі еске алынады. Мысалы, бір адам басқа елге барып, өз үйіндегідей сөйлеп, өз ережесін жүргізсе, қиындыққа тап болуы мүмкін. Сол кезде ол сол елдің заңын, мәдениетін құрметтеп, соған бейімделуі керек.
Itteri qara qasqa.