Ел алдында ебелек көшеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ел алдында ебелек көшеді» деген мақал көптің алдында жүріп, жауапкершілігі жоқ, берекесіз немесе тәртібі әлсіз адам тез байқалатынын білдіреді. Тура мағынасында ебелек — жел айдаған жеңіл, әлсіз нәрсе сияқты. Астарлы мағынасында мұндай адам елдің ішінде абыройға ие болмайды, сөзі де, ісі де тұрақсыз көрінеді. Сондықтан жұрт алдында жүрген кісі мінезін түзеп, салмақты, өнегелі болуы керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ел алдында» тіркесі — қоғам, жұрт, көпшілік деген ұғымды береді. Ал «ебелек» — желге ерген, орнықсыз, ұшпа нәрсенің бейнесі. Бұл образ адам бойындағы әлсіздік, ұқыпсыздық, бос қылықты тұспалдайды. Яғни, көптің көзінде қадір табу үшін адамға байып, тәртіп, жауапкершілік қажет екенін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не көпшілік ортада өзін дұрыс ұстай алмаған адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір қызметкер жиналыста орынсыз сөйлеп, уәдені орындамай жүрсе, әріптестері «ел алдында ебелек көшеді» деп оның жауапсыздығын ескертуі мүмкін.