Еккен орар, берген алар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Еккен орар, берген алар» деген мақал еңбектің өтеуін, жақсылықтың қайтарымын білдіреді. Тура мағынасы бойынша: кім жерге дән сеуіп, еңбек етсе, сол өнімін жинайды; кім қолындағысын берсе, соның игілігін өзі де көреді. Астарлы мағынасы — адам өмірде не істесе, соның жемісін өзі тартады. Яғни еңбек пен жомарттық бос кетпейді, міндетті түрде қайырын береді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «еккен» сөзі — тек егін егу емес, жалпы маңдай термен істелген кез келген істің символы. «Орар» — еңбектің нәтижесін көру, сыйын алу деген ұғым. Ал «берген алар» дегені — бергенің алдыңнан қайтады, мейірім мен қайырым өз иесіне жақсылық болып оралады деген ойды білдіреді. Мұнда егіншілік пен береке бейнесі арқылы өмір заңдылығы көрсетілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал оқуда да, жұмыста да жиі қолданылады. Мысалы, студент семестр бойы тынымсыз дайындалса, емтиханда жақсы нәтиже алады. Сол сияқты адам өзгеге көмектессе, қиын кезде өзі де қолдау табады. Бұл мақал адал еңбек пен қайырымдылықтың қадірін ұқтырады.