Еділ суы бар болса, елге жетер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — Еділ өзенінің суы мол болса, сол су елдің қажетіне жетеді деген ой. Астарлы мағынасы — табиғи ырыс пен молшылық бүкіл жұртқа ортақ пайда әкеледі, яғни бір өңірдің берекесі көпшілікке жұғысты болуы керек. Мұнда байлықты жеке иемденбей, ел игілігіне жарату идеясы жатыр.
Образдар мен теңеулер
«Еділ суы» — тек өзен суы емес, мол ырыс, кең мүмкіндік, тоқшылықтың белгісі. «Елге жетер» деген тіркес сол молшылықтың халыққа тарайтынын, ортақ қажетке қызмет ететінін білдіреді. Су — тіршіліктің, өмірдің нышаны. Сондықтан мақал ел ішіндегі игіліктің үзілмей, жұртқа жетіп отыруының маңызын бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал ортақ ресурсты, табысты немесе мүмкіндікті әділ бөлісудің мәнін түсіндіреді. Мысалы, ауылға келген таза ауызсу құбыры тек бірнеше үйге емес, бүкіл елге қосылса, оның пайдасы артады. Сол сияқты ортақ істен түскен пайда да жеке адамда қалып қоймай, көпке қызмет етсе, елдің берекесі күшейеді.