Дүние екі жалпақ, түбі терең.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал дүниенің сырттай кең, шексіз көрінгенімен, оның ішкі сыры терең, күрделі екенін білдіреді. Тура мағынасында «екі жалпақ» дегені — жер беті мен көкжиек кеңістік сияқты көрінуі, ал «түбі терең» — өмірдің, тіршіліктің астарында көп құпия, сынақ пен жауапкершілік бар деген ой. Астарлы мағынасы: адам дүниеге жеңіл қарамауы керек, әр ісін ойланып, сабырмен істеуі қажет. Өмірдің қызығы да, қиындығы да қатар жүреді, сондықтан байлыққа, атаққа, уақытша қызыққа мастанбаған дұрыс.
Образдар мен теңеулер
«Жалпақ дүние» — кең әлемнің, тіршіліктің ауқымын бейнелейді. Ал «түбі терең» деген сөз өмірдің көрінбейтін жағын, адам аңғармайтын салдарын меңзейді. Яғни сыртқы жылтырға алданып қалма, әр нәрсенің ішкі мәнін түсін деген ескерту бар. Бұл жерде дүние су тереңдігіне де ұқсатылып, түбіне бойлау оңай еместігі сезіледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды асығыс шешімнен сақтандыру үшін айтылады. Мысалы, біреу тез байып кететін оңай жұмысқа сеніп, ойланбай ақша салса, кейін шығынға ұшырауы мүмкін. Сондайда «дүние екі жалпақ, түбі терең» деп, кез келген істің салдарын алдын ала таразылау керектігі ескертіледі.