Досыңнан түйе сұра,
Қорыққанынан бие береді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның мінезін, қорқыныш пен әлсіздікті әжуалайды. Тура мағынада, біреуден түйе сұрасаң, ол қорқып, одан да арзандау нәрсені — бие беріп құтылғысы келеді. Астарлы мағынасы: қорқақ, сенімсіз адам қиын сәтте шынайы шешім қабылдай алмайды, шамадан тыс үрейден асыра қимыл жасап жібереді. Сондықтан адамды ісіне қарап таныған жөн.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «түйе» — үлкен, салмақты, қымбат нәрсенің бейнесі. «Бие» — одан кішілеу, бірақ бәрібір бағалы мал. Екі малды салыстыру арқылы мақал адамның қорқыныштан орнымен әрекет ете алмайтынын көрсетеді. Түйе сұрау — үлкен талап, ал бие беру — асығыстық пен қорғанудың белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал сенімсіз, үркек адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, жұмыста бір адамнан маңызды жобаға жауап беруін сұрасаң, ол жауапкершіліктен қорқып, негізгі істі атқармай, ұсақ-түйекпен ғана шектелуі мүмкін. Сол кезде «досыңнан түйе сұра, қорыққанынан бие береді» деп, оның батылсыз қадамын мысқылдайды.
Qoryqqanynan bıe beredi.