Диқан бабаның кетпенінен,
Шопан атаның таяғынан жарылқасын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал еңбек пен несібенің қадірін білдіреді. Тура мағынасында диқанның кетпені мен шопанның таяғы — олардың күнкөріс құралы. Астарлы мағынада елдің ырысы, берекесі, несібесі осы еңбек құралдарымен келеді деген ой айтылады. Яғни жерді баптап, малды бағып жүрген еңбек адамдарының маңдай тері көпке пайда әкеледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «диқан баба» — егіншілікпен айналысқан шаруа ата-бабаның бейнесі, ал «шопан ата» — мал өсіріп, ел ырысын еселеген еңбек иесі. «Кетпен» мен «таяқ» жай ғана құрал емес, тіршілікті алға жылжытқан еңбек символы. «Жарылқасын» деген тілек олардың еңбегіне береке, мол өнім, құт қонсын деген ізгі ниетті көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ауыл шаруашылығында, мал бағуда, жалпы адал еңбекке құрмет білдіргенде айтылады. Мысалы, көктемде диқандар егін егіп, күзде мол өнім алса, жұрт: «Диқан бабаның кетпенінен жарылқасын» деп ризашылық білдіреді. Бұл сөз еңбек еткен адамның ісіне береке тілеп, ел ырысын қадірлеуге үндейді.
Shopan atanyń taıaǵynan jarylqasyn.