Бұлақ басынан тұнады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Бұлақ басынан тұнады» деген мақалдың тура мағынасы — бұлақтың суы бастауынан мөлдір болса, төмен қарай да таза ағады. Астарлы мағынасы — адам да, іс те, ел де өз бастауынан, яғни тәрбиесінен, негізінен, шыққан ортасынан қалыптасады. Егер адамның түп-тамыры дұрыс, тәрбиесі таза болса, мінезі мен өмір жолы да соған сай болады. Сондықтан бұл мақал «негізі дұрыс нәрсе кейін де жақсы болады» деген ойды білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бұлақ» — адам өмірінің бастауы, тәрбие алған үйі, өскен ортасы. «Басынан тұну» — судың алғашқы сәттен-ақ таза, лайсыз болуы. Мұнда су тазалығы адам бойындағы тазалықпен, ізгі мінезбен салыстырылады. Яғни бастаудағы тәрбие қандай болса, кейінгі болмыс та көбіне сондай болады деген терең ой жатыр.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте мәнді. Мысалы, балаға кішкентайынан әдеп, жауапкершілік, адалдық үйретілсе, ол ер жеткенде де осы қасиеттерді сақтайды. Сол сияқты жұмысты да басынан дұрыс жоспарлап, тәртіппен бастаса, нәтижесі сапалы болады. Сондықтан мақал адамға түп негізді түзетудің маңызын еске салады.