Болдырған сиыр молаға сүйкенеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: әлсіреген, жүдеу сиыр тыныш тұрмай, қабірдің басына барып сүйкенеді. Астарлы мағынасы: шаршаған, қажыған, әлсіз адам немесе жағдайы төмен кісі бір нәрсеге сүйеніш іздеп, тірек болар орынға, жеңілдікке ұмтылады. Кейде ол адамды әлсіздік жеңіп, өзіне зиян келтіретін қадамға баруға да меңзейді. Яғни күш-қуаты кеткен жан бақылаусыз, бейберекет әрекет етуі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «болдырған сиыр» — әбден титықтаған, шама-шарқы азайған адамға ұқсатылған бейне. Ал «мола» — өмірдің суық, ауыр, үмітсіз тұсын білдіретін символ. Сиырдың молаға сүйкенуі әлсіздің жөнсіз қимылын, қажудың салдарынан дұрыс бағдардан жаңылуды көрсетеді. Мақал мал шаруашылығы өмірінен алынғанымен, адам мінезіне де тура келеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көп жұмыс істеп, демалмай жүріп, денсаулығын құртып алған адамға айтылуы мүмкін. Мысалы, бір студент бірнеше түн ұйықтамай дайындалып, соңында есі шығып, қате шешім қабылдаса, үлкендер «Болдырған сиыр молаға сүйкенеді» деп ескерту айтады. Мағынасы: әлсірегенде асықпай, тынығып, ақылмен әрекет ету керек.