Біреу тойға айналды,
Біреу қойға айналды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамның той-думанға, қызық-қызыққа үйір болып кеткенін, ал екіншісінің мал соңында, тұрмыс қамымен жүргенін білдіреді. Астарлы мағынасы — өмірде адамдардың жолы, бағыты, қызығушылығы әртүрлі болады: бірі сауық-сайранға, бірлік пен думанға жақын болса, бірі еңбекке, тіршілікке, күнкөріске бейім. Мақал бос қызыққа беріліп кету мен жауапты тірліктің арасындағы айырманы аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «той» — тек мереке емес, көңіл көтеру, сән-салтанат, думанға құмарту деген ұғымды да білдіреді. Ал «қой» — қазақ ұғымында ырыс-несібе, шаруашылық, бейнет пен тіршілік белгісі. Яғни біреу сән қуып жүрсе, біреу шаруасын түзеп, малын бағып жүр. Екі образ арқылы адамның өмір салты мен мінезі салыстырылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал уақытты орынсыз қызыққа жұмсап, негізгі міндетін ұмытқан адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір студент емтиханға дайындалмай, үнемі ойын-сауық қуалап жүрсе, ал екіншісі сабағын оқып, болашағын ойласа, осы мақал орынды айтылады. Ол адамды жауапкершілікке, таңдауын таразылауға шақырады.
Bireý qoıǵa aınaldy.