Бірдің кесірі мыңға,
Мыңның кесірі түменге тиеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бір адамның қате ісі, теріс мінезі немесе жауапсыз әрекеті көпшілікке зиян тигізуі мүмкін. Сол сияқты, бір топтың берекесіздігі де одан үлкен ортаға кесірін тигізеді. Мақал жеке адамның әрекеті тек өзіне ғана емес, айналасындағы жұртқа да әсер ететінін ескертеді. Сондықтан әр адам өз ісіне жауапты болып, елдің, ұжымның, қауымның амандығын ойлауы керек.
Образдар мен теңеулер
«Бір» — жалғыз адамды, ал «мың» мен «түмен» — көпшілікті, үлкен қауымды білдіреді. Мұндағы «кесір» сөзі зиян, залал, кері әсер мағынасында қолданылған. Санның бірінен мыңға, мыңнан түменге өсуі ықпалдың да ұлғайып бара жатқанын көрсетеді. Яғни, кішкентай қателіктің өзі үлкейіп, көп адамға тарайды деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал ұжымдық жұмыста, отбасында, оқу орнында немесе қоғам өмірінде жиі қолданылады. Мысалы, бір қызметкер жұмысын ұқыпсыз істесе, бүкіл бөлімнің жоспары кешеуілдеуі мүмкін. Сол себепті әркім тәртіп сақтап, жауапкершілікпен әрекет етуі қажет.
Myńnyń kesiri túmenge tıedi.