Білгеннің жауы - білмеген.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — білімі бар адамға ең үлкен кедергі білімсіз, надан адам болады деген ой. Астарлы мағынасы — бір істің мәнін түсінбейтін, ойланбай әрекет ететін адам білетін кісіге қарсы тұрып, оның ісін тежейді. Сондықтан білімді болу ғана емес, надандықпен күресе білу де маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жау» сөзі — қас дұшпан емес, білім мен түсініктің жолын бөгейтін нәрсені бейнелейді. «Білген» — оқыған, тәжірибелі, көзі ашық адам. Ал «білмеген» — тек оқымаған емес, ойланбайтын, дәлелді тыңдамайтын, жаңалықты қабылдамайтын адам. Яғни мақал білім мен надандықтың қарама-қарсылығын өте ықшам түрде көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Қазіргі заманда бір салада жетістікке жету үшін тек қабілет аз, оған қоса түсініксіз пікір, жалған ақпарат, білімсіз сын кедергі келтіреді. Мысалы, мұғалім жаңа әдіспен сабақ өткізсе, оны түсінбеген кейбір адам «бұрынғысы жақсы еді» деп қарсылық танытуы мүмкін. Сол себепті білімді адам сабыр сақтап, түсіндіру арқылы алға жүреді.