Базарда түйе пұл десе,
Ауылда қотыр тайлақ ойнақтайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда түйе қымбат бағаланса, ауыл ішінде қотыр тайлақтың өзі де еркелеп, елеулі көрінеді. Астарлы мағынасы — бір нәрсенің құны мен бағасы ортаға, жағдайға, сұранысқа қарай өзгереді. Қалаулы, тапшы зат сырт жерде өтімді болса, ал ауылда оның құны төмендеуі мүмкін. Сондай-ақ адам да өзі жүрген ортасына қарай бағаланады: бір жерде қарапайым көрінген жан, басқа жерде қадірлі болуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «базар» — сауда жүретін, есеп пен пайда өлшенетін орта. «Түйе пұл» — өте қымбат, бағалы заттың белгісі. Ал «ауылда қотыр тайлақ ойнақтайды» дегені — ауылдың ішкі өлшемі бөлек екенін, кейде кемшілікке де көз үйреніп кететінін меңзейді. «Қотыр тайлақ» бейнесі мінсіз емес, бірақ ауылға үйреншікті нәрсені білдіреді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал мамандық, тауар, тіпті адамның қабілеті әр ортада әрқалай бағаланатынын көрсетеді. Мысалы, шебер дизайнер ауылда қарапайым көрінгенімен, ірі компанияда өте қажет маман болуы мүмкін. Яғни, бір ортада өтпейтін нәрсе екінші ортада үлкен сұранысқа ие болады.
Aýylda qotyr taılaq oınaqtaıdy.