Батырдан барымташыл туады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Батырдан барымташыл туады» деген мақал тура мағынасында батырдың ұрпағы да әкесіне тартып, өжет, қайсар, тәуекелшіл болады деген ойды аңғартады. Астарлы мағынасы тереңірек: ер мінезді, намысты, қайратты адамның баласы да сол қасиеттерді бойына сіңіреді. Бірақ мақалдың екінші бір тұсы бар: батырлық пен қайсарлық кейде дұрыс бағытта болса елге қорған, бұрыс арнаға түссе, барымта сияқты жөнсіз іске ұласуы мүмкін. Яғни адамның тектілігімен бірге тәрбиесі мен бағыт-бағдары да маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «батыр» — тек соғыста көзге түскен адам емес, мінезі берік, намысты, сөзге тоқтайтын ер тұлға. Ал «барымташыл» сөзі — шапшаң, тәуекелі көп, қажет жерде батыл, бірақ кейде шектен шығуға бейім адам бейнесін береді. Мұнда халық батырлықтың қан арқылы келетін қасиет екенін образбен жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам бойындағы мінездің, орта мен тәрбиенің ықпалын айтуда қолданылады. Мысалы, әкесі табанды, әділ, қайратты болса, баласы да қиын сәтте тайсалмайтын болуы мүмкін. Бірақ сол мінезді дұрыс арнаға бұру керек: спортқа, білімге, еңбекке.