Барға - мәзір, жоққа - сабыр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бар нәрсеге қанағат етіп, қолдағыға шүкіршілік ету керек; ал жоқшылық не жетіспеушілік кездессе, сабыр сақтау қажет. Мақал адамды ашкөздікке берілмеуге, барды бағалауға және қиындыққа төзіммен қарауға үндейді. Оның тура мағынасы — бар болса қуану, жоқ болса шыдау; астарлы мағынасы — өмірдің ырыс-несібесі мен сынағын дұрыс қабылдап, көңіл тыныштығын сақтау.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бар» — адамның қолындағы ырыс, несібе, дәулет немесе мүмкіндік. «Мәзір» сөзі көңілдің шаттығын, риза болуды білдіреді. «Жоқ» — таршылық, жетіспеушілік, қиын кезең. «Сабыр» — ауыр жағдайда өзін ұстай білу, төзім мен ақылға жүгіну. Мақал осы екі қарсы ұғым арқылы адам мінезінің ең дұрыс жолын көрсетеді: барда таспау, жоқта түңілмеу.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал табыс азайып, жағдай қиындағанда не болмаса жоспар ойдағыдай орындалмағанда жиі айтылады. Ол адамды күйзеліске түспей, бар мүмкіндігін дұрыс пайдалануға шақырады. Мысалы, студент стипендиясы кешіксе немесе азайса, «бәрібір уақытша қиындық, сабыр сақтап, бар ақшаны ұқыптап жұмсаймын» деп әрекет етеді. Сөйтіп, бұл мақал шыдам мен қанағаттың өмірлік құнын еске салады.