Бақыт - қолдың кірі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Бақыт - қолдың кірі» деген мақал бақыттың тұрақты, мәңгі ұстап тұратын нәрсе еместігін білдіреді. Тура мағынасында қолдағы кір сияқты, ол тез кетіп, оңай жоғалатын нәрсе деп салыстырылады. Астарлы мағынасында адам өміріндегі қуаныш, дәулет, жолы болу секілді күйдің бәрі өткінші екенін ескертеді. Сондықтан бақытқа мастанба, бәрі бір қалыпта тұрмайды деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қолдың кірі» деген бейне өте ұтымды. Қол кірленсе, оны жуып тазартуға болады, яғни кір уақытша ғана. Сол сияқты бақыт та кейде келеді, кейде кетеді. Мұнда бақыттың қолға жұққан кірдей тез жоғалатын, ұстап тұру қиын құбылыс екені көркем түрде берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал адамды сабырлы болуға, бүгінгі жетістікке шектен тыс сенбеуге шақырады. Мысалы, бір адам жақсы жұмысқа кіріп, табысы өссе, өзін мәңгі жолы болғыш санауы мүмкін. Бірақ жағдай өзгеріп кетуі ықтимал. Сондайда осы мақал «байлық пен бақытқа мастанба, еңбек ет, сақ жүр» деген ой салады.