Азаптан қашсаң, дозаққа ұшырарсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Азаптан, қиындықтан қашып құтылуға тырысқан адам одан да ауыр жазаға, үлкен өкінішке тап болуы мүмкін. Мақалдың тура мағынасы — ауыртпалықтан бой тасалау; астарлы мағынасы — өмір сынағынан қашпау, жауапкершілікті мойындау, қиын істен қорықпай қарсы тұру керек деген ой. Кейде уақытша қиындықты көтермей қашу, кейінгі салдары әлдеқайда ауыр болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «азап» — кез келген қиындық, еңбек, сынақ не өмірлік ауыр жағдайдың бейнесі. Ал «дозақ» сөзі нақты діни ұғымнан бөлек, тым ауыр күйді, жан қинайтын өкініш пен сорды білдіретін әсерлі образ ретінде қолданылған. Яғни халық қиындықтан жалтарудың соңы тозақтай ауыр болатынын шегелеп айтқан.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал оқудан, жұмыстан, не маңызды шешімнен қашпай, мәселені дер кезінде шешуге үндейді. Мысалы, студент емтиханға дайындалмай, соңынан қайта тапсыруға қалып, одан да көп уақыт пен күш жоғалтуы мүмкін. Сондықтан қысқа қиындыққа төзіп, істі бүгін атқарған дұрыс.