Аттың жемін жеп,
Тайдың жүгін көтереді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жастайынан көп нәрсеге араласып, ерте есейген, ширақ әрі шыдамды адамды бейнелейді. Тура мағынада тайға арналған жеңіл жүк ересек ат көтеретіндей болып суреттелсе, астарлы мағынада кішкентайынан еңбекке, жауапкершілікке үйренген жанның бойында күш-қуат, төзім, икем мен шыдам мол болатыны айтылады. Яғни адамды жасына қарап емес, ісіне, қабілетіне қарап бағалау керек деген ой бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ат» — күшті, жетілген, тәжірибелі жанның символы. «Жем» — аттың қорегі, ал «тай» — жас, әлі толық жетілмеген кезеңді білдіреді. Тайдың жүгін көтеру — өз жасына сай емес ауыр міндетті атқару сияқты көрінгенімен, бұл жерде ерте шынығудың, өмірден ұтылмай, қайта ұтып шығудың белгісі. Образ арқылы қазақ халқы талап, еңбек, төзім, сергектік қасиеттерін жоғары қояды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу мен еңбекке ерте араласқан, жауапкершілікті жасынан сезінген адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, ауылда өскен бір жасөспірім сабақ оқумен қатар үй шаруасына көмектесіп, іні-қарындасына қарайласа білсе, жұрт оның іскерлігін осы мақалмен сипаттайды. Бұл — ерте қалыптасқан еңбекқорлықтың белгісі.
Taıdyń júgin kóteredi.