Аттыға тай мінсе де жарасады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: аты бар адамға тай міну де жарасады, яғни ол үшін тайға міну айып емес. Астарлы мағынасы: ел ішінде беделі, шаруасы, мүмкіндігі бар адам қарапайым іске де намыстанбай, орнымен әрекет етеді. Кейде үлкен адамның кіші нәрсені де дұрыс атқаруы, жағдайға қарай бейімделе білуі керек деген ой айтылады. Мұнда кісінің мәртебесі емес, мінезі мен орынды ісі маңызды екені байқалады.
Образдар мен теңеулер
«Ат» — салтанат, күш, молшылық, ал «тай» — жас, шағын, қарапайым көлік бейнесі. Атты адамның тай мінуі оның дәрежесін түсірмейді, керісінше, қарапайымдық пен икемділікті көрсетеді. Бұл образ арқылы қазақ танымындағы сабыр, қанағат, тәкаппар болмау, ыңғайға қарай іс қылу секілді қасиеттер танылады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі таңда бұл мақал адамға кез келген істі менсінбей қарамауды ескертеді. Мысалы, қызметі жоғары адам кейде қарапайым автобуспен жүрсе, не қолындағы үлкен мүмкіндікті емес, қолайлы әрі тиімді жолды таңдаса, оған еш сөкеттік жоқ. Маңыздысы — істің сәні емес, нәтижесі мен орынды болуы.