Ат жалдаған өтер, ит жалдаған кетер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: атты жалға алған адам жолды бітіріп, кейін қайтарады, ал итті жалға алған адам онымен бірге ұзақ байланысып қалуы мүмкін. Астарлы мағынасы: уақытша пайда немесе қысқа мерзімді істің берекесі аз, ал жағымсыз, пайдасыз нәрсе адамға жабысып, құтылуы қиын болуы мүмкін. Халық бұл сөз арқылы әр істің салмағын алдын ала ойлап, немен байланысатыныңды аңда деп ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы ат — пайдалы, қажет кезде қызмет ететін, өткінші нәрсенің бейнесі. Ит — жағымсыз, қолайсыз, арты өкінішке апаратын істің символы. «Жалдаған» деген сөз бір нәрсені уақытша ғана пайдалануды білдіреді. Яғни, мақал адамға сырттай оңай көрінген істің түбінде қандай салдары барын салыстыру арқылы ұғындырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адам асығыс шешім қабылдағанда қолдануға болады. Мысалы, біреу оңай табыс әкелетін, бірақ заңсыз немесе беделге нұқсан келтіретін жұмысқа келіссе, кейін одан құтылу қиынға соғуы мүмкін. Сондайда «ат жалдаған өтер, ит жалдаған кетер» деп, пайдалы істі таңдап, зияндысынан сақтануға кеңес беріледі.