Ашу үстінде ант жүрмейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ашу қысқанда адам сабырын жоғалтады, сондықтан сол сәтте айтылған сөзге де, берілген антқа да сенім аз болады. Бұл мақал тура мағынада — ашуланған адам дұрыс ойламай, асығыс уәде беруі мүмкін дегенді білдіреді. Астарлы мағынасы — маңызды шешімді, ант-уәдеге берік болуды сабырмен, ақылмен жасау керек. Қызбалықпен айтылған сөз кейін өкінішке әкелуі ықтимал.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ашу үсті» — адамның ішкі күйі, көңілдің қызуы, эмоцияның басым шағы. «Ант жүрмейді» дегені — сол кезде берілген серттің салмағы болмайды, өйткені ашу ақылды тұмшалап, шындық пен жауапкершілікті әлсіретеді. Мақал адам мінезіндегі сабыр мен байыптың қадірін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өте орынды. Мысалы, дау үстінде біреу «енді ешқашан хабарласпаймын» деп кесіп айтуы мүмкін, бірақ кейін сабасына түсіп, айтқан сөзіне өзі өкініп қалады. Сондықтан дауласқанда эмоцияға ермей, алдымен тыныштану, сосын ғана шешім қабылдау керек.