Ашаршылықта түйенің сіңірі де тәтті,
Тоқшылықта қозының құйрығы да қатты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның тұрмысы мен көңіл күйі жағдайға қарай өзгеретінін білдіреді. Ашыққан адамға ең қатты, ең жұтаң нәрсенің өзі дәмді көрінеді, ал тоқ, тоя тамақ ішкен адамға майлы, жұмсақ ас та жақпай, қатты сезілуі мүмкін. Астарлы мағынасы — жоқшылықта адам кез келген ұсақ нәрсені қадірлейді, ал тоқшылықта нәрсенің құны төмендеп көрінеді. Сондықтан бұл сөз қанағатты, жағдайды түсінуді және бардың бағасын білуді еске салады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «түйенің сіңірі» мен «қозының құйрығы» — екі түрлі тұрмыс қалпын бейнелейтін образдар. Түйенің сіңірі — қатты, жеуге қиын нәрсенің белгісі, ал қозының құйрығы — кәделі, майлы асқа ишара. Мұнда дәмнің өзі емес, адамның ішкі күйі мен мұқтаждығы басты ойды ашады. Яғни аш адамға қарапайым нәрсенің өзі тәтті, ал тоқ адамның талғамы өзгеше болады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де қолданылады: қиын кезде адам шағын табысқа да қуанады, ал бәрі жеткілікті кезде кей нәрсені бағаламай кетеді. Мысалы, студент стипендия кешіккенде қарапайым нан мен шайдың өзін үлкен нығмет деп қабылдайды, ал ақша қолында мол кезде дәмге онша мән бермей қалуы мүмкін.
Toqshylyqta qozynyń quıryǵy da qatty.