Арық аттан аяғым артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Арық аттан аяғым артық» деген мақалдың тура мағынасы — арық, әлсіз атқа мінгенше, жаяу жүргеннің өзі жақсы деген ой. Астарлы мағынасы — пайдасы жоқ, әлсіз, сенімсіз нәрсеге сүйенгеннен гөрі, өз күшіңе, өз мүмкіндігіңе арқа сүйеген дұрыс. Яғни жарамсыз көліктен, әлсіз серіктен немесе тиімсіз істен көрі өз еңбегіңмен әрекет еткен тиімді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «арық ат» — әлсіз, дәрменсіз, шаруаға жарамсыз құралдың бейнесі. Ал «аяғым артық» деу — адамның өз аяғы, өз күші сенімді екенін білдіреді. Қазақ танымында ат — көлік, тірек, серік. Бірақ аттың өзі әлсіз болса, ол пайдадан гөрі машақат әкеледі. Сондықтан мақал шын пайданың сапада екенін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал нашар техникаға, сенімсіз жұмысқа немесе сапасыз қызметке қатысты айтылады. Мысалы, тез бұзылатын арзан телефон алғанша, өзіңе ұзақ қызмет ететін қарапайым, бірақ сапалы телефон алған дұрыс. Немесе уақытша пайда бермейтін жобамен әуреленгенше, өз қабілетіңе сай істі таңдаған жөн.