Арқан бойы жердің,
Тұсау бойы жақындығы бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақындықтың өлшемі кейде өте аз қашықтықтың өзімен-ақ бағаланатынын білдіреді. Тура мағынасында, арқан бойындай ғана жер мен тұсау бойындай ғана араның өзі бар екенін айтады. Астарлы мағынасы — адамдардың, ағайынның не көршінің арасы алыс болмаса да, сол аз ғана қашықтықтың өзі жақындасуға, хабарласуға, араласуға жеткілікті деген ой. Яғни, жақындық тек қана бірге тұру емес, көңіл мен байланысқа да байланысты.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «арқан бойы» — сәл ұзындау, бірақ бәрібір жақын аралықты, ал «тұсау бойы» — одан да қысқа, көз көрім жерді білдіреді. Қазақ тұрмысында арқан мен тұсау — күнделікті өмірге өте таныс өлшемдер. Сондықтан мақал қашықтықты дәл есептеп қана қоймай, адамдар арасындағы араны да ықшам, етене етіп көрсетеді. Бұл образдар жақындықтың табиғилығын, қол созымдай араның өзі бір-біріне демеу бола алатынын меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көрші-қолаң, туыс, дос немесе бір мекемедегі әріптестерге қатысты айтылады. Мысалы, бір көшеде тұратын екі үй бір-біріне кіріп-шықпай, араласпай жүрсе, үлкендер «Арқан бойы жердің, тұсау бойы жақындығы бар» деп, жақын тұрып алыстамауды еске салады.
Tusaý boıy jaqyndyǵy bar.