Арба атқа келмейді,
Ат арбаға келеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірде әр нәрсенің өз орны, өз реті бар екенін білдіреді. Тура мағынасында арба атқа сай келмеуі мүмкін, ал ат арбаға келеді: яғни жүк пен көлік, міндет пен мүмкіндік бір-біріне дәл үйлесу керек. Астарлы мағынасы — іске де, адамға да күшке, қабілетке, жағдайға қарай қарау керек. Біреуге ауыр болған нәрсе екіншісіне жеңіл, бір жерде дұрыс шешім басқа жерде жарамауы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы арба — жүк, міндет, талаптың белгісі. Ат — күш, мүмкіндік, көтеретін қабілет. «Арба атқа келмейді» дегені — талаптың орынсыз, ыңғайсыз болуы; «ат арбаға келеді» дегені — күш-қуаты бар нәрсе ғана сол істі алып жүре алады. Яғни халық тәжірибесі өмірдегі үйлесім мен сәйкестікті терең бейнелеп тұр.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал жұмыста, оқу барысында, тіпті қарым-қатынаста да қолданылады. Мысалы, күрделі жобаны тәжірибесі аз адамға берсең, ол қиналады; ал білімі мен уақыты бар адамға берсең, іс оңай жүреді. Сондықтан адамға шамасына қарай міндет жүктеу, құралды іске лайық таңдау керек.
At arbaǵa keledi.