"Арам - ауыр, ақ - жеңіл" деген мақал екі түрлі нәрсені салыстырады: арамды (яғни, зұлымдық, жамандық) және ақты (яғни, адалдық, жақсы).

Мақалдың мағынасы мынада: Арам нәрселер адамның өміріне ауыртпалық әкеледі, ал адал, жақсы істер жеңіл, жеңілдеу келеді. Арамдық адамдарды ауыр ойлармен, күйзелістермен жүктейді, ал адалдықта тыныштық пен жеңілдік бар.

Бұл мақал бізді адал болуға, жамандықтан аулақ болуға шақырады. Арам істердің соңында ауыр зардабы, ал адал істердің алдына жеңілдік пен бақыт келеді деген ойды білдіреді.