Ар жазасы бар жазадан ауыр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Мақал "Ар жазасы бар жазадан ауыр" дегенді білдіреді. Бұл жерде "ар жазасы" адамның өз жүрегінде, өзінің ар-ожданына байланысты туындайтын қиналыс, ал "жаза" заң немесе қоғам тарапынан қолданылатын жаза.
Яғни, адам жасаған қылмысы немесе жамандығы үшін заң бойынша жазаланып, қоғамнан теріс көзқарасқа ұшырауы мүмкін, бірақ егер ол адам өз ісінің дұрыс еместігін түсініп, ар-ожданына ауыр жүк түсірсе, онда ол өз-өзіне жасаған жазадан да ауыр болатынын білдіреді.
Бұл мақалды түсінгенде, ар-ождан мен моральдың маңызы, адам бойындағы ішкі жан-дүниесінің тазалығы, және өз істеріне жауапкершілік сезіну туралы ойлар туындайды. Яғни, адамның ар-ождан алдындағы жауапкершілігі, оның басқа жазалардан да маңыздырақ екендігін көрсетеді.