Алты ай баққан арықты,
Бір күн ұрынған өлтірер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көп уақыт бойы күтіп-баптап, әрең жеткен нәрсені бір-ақ сәтте абайсыздықпен жоғалтып алуға болатынын ескертеді. Тура мағынасында, арық малды алты ай бағып семірткенмен, бір күнгі ұрыну, яғни аяқасты қатты жарақат не қате әрекет оны өлтіріп жіберуі мүмкін. Астарлы мағынасы — ұзақ еңбектің нәтижесін бір сәттік салақтық, ашу, асығыстық немесе жауапсыздық құртып жіберетінін айту.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алты ай баққан» дегені — ұзақ күтім, төзім және еңбек. Ал «бір күн ұрынған» — бір сәттік қателік, күтпеген соққы, не орынсыз қылық. «Арық» сөзі әлсіз, нәзік күйді білдіріп, оны сақтау үшін ерекше сақтық керек екенін аңғартады. Сондықтан бұл бейне адам өміріндегі кез келген іс: денсаулық, мал, ақша, бедел, оқу сияқты құндылықтарға да қатысты.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыста, оқуда немесе бизнесте өте орынды қолданылады. Мысалы, бір адам бірнеше ай бойы жинаған ақшасын ойланбай, тәуекелі жоғары іске салып, бір күнде бәрінен айырылып қалуы мүмкін. Демек, істі бағалап, сақтықпен әрекет ету керек.
Bir kún urynǵan óltirer.