Ақыл жасқа қарамайды, басқа қарайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ақылдың жасы кішіге де, үлкенге де бірдей қона алатынын білдіреді. Адамның бағасы жасымен емес, ойының тереңдігімен, парасатымен, дұрыс шешім таба білуімен өлшенеді. Кейде жас бала да елдің сөзін ұстардай салмақты пікір айтады, ал кейбір үлкен кісі ойсыз болуы мүмкін. Сондықтан бұл мақал кісіні жасына қарап кемсітуге болмайтынын, ақыл мен даналықтың басты өлшем екенін үйретеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы “ақыл” — адамның зердесі, көрегендігі, өмірді дұрыс түсінуі. “Жасқа қарамайды” дегені ақылдың жас мөлшеріне бағынбайтынын көрсетеді. “Басқа қарайды” тіркесі ақылдың адамның басында, яғни ой-санасында, сана-сезімінде екенін меңзейді. Мұнда “бас” — тек дене мүшесі емес, ойлайтын, саралайтын орын ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе оқу, жұмыс, қоғамдағы пікір айту кезінде жиі қолданылады. Мысалы, жиналыста жас маман мәселенің тиімді шешімін ұсынып, үлкендер оның ойын тыңдап қабылдаса, осы мақалдың мәні көрінеді. Яғни, жастың емес, ойдың сапасы маңызды екенін еске салады.