«Ақсақ қой түстен кейін маңырайды.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Ақсақ қой түстен кейін маңырайды деген мақалдың тура мағынасы — аяғы ақсаңдаған қой күннің екінші жартысында ғана мазасызданып, көбірек маңырауы мүмкін. Астарлы мағынасы — кемістігі не әлсіздігі бар адам кейде өз жайын кеш түсінеді, я болмаса қиындықты кеш байқап, сол кезде ғана шағым айтады. Бұл мақал асығыстықтан гөрі байыппен қарауды, істің салдарын алдын ала ойлауды ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақсақ қой» — әлсіз, жарақатты, қорғансыз жанның бейнесі. Ал «түстен кейін маңырау» — кешігіп шағымдану, кеш ояну, уақытында әрекет етпеу дегенді білдіреді. Қойдың маңырауы арқылы адамның ішкі күйі, мұңы не реніші бейнелі түрде берілген. Халық бұл образ арқылы «дертті дер кезінде емдемесең, уақтылы шешім қабылдамасаң, кейін өкініш көбейеді» деген ойды жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал жауапсыздықты немесе кешігіп әрекет етуді сынағанда қолданылады. Мысалы, студент тапсырманы соңғы күні ғана бастап, уақыт жетпей қиналса, үлкендер: «Ақсақ қой түстен кейін маңырайды» деп, істі ерте бастау керек екенін ескертеді. Бұл мақал адамды дер кезінде ойлануға, мәселені уақытында шешуге шақырады.