Айыр - пішен қасында,
Кісен - кереге басында.
Kisen - kerege basynda.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Бұл мақал қазақ халқында адамның күш-қуатын, мүмкіндіктерін, сондай-ақ әр нәрсенің өз орнында және уақытында болуы керектігін айтады.
"Айыр - пішен қасында" дегені, айыр - ауыл шаруашылығында, әсіресе мал шаруашылығында, пішен шауып, малды азықтандыруда қолданылатын құрал. Айырдың пішенмен бірге болуы - оның жұмысы үшін қажеттілік болғанын білдіреді. Яғни, әр құралдың өзіндік қызметі, орны және мәні бар.
"Кісен - кереге басында" бөлімі де осындай ойды білдіреді. Кісен - малды немесе адамдарды байлауға арналған құрал. Кереге - үйдің сүйегі, құрылымы. Кісеннің керегеге орнатылуы, оны дұрыс пайдалануды және орнықтыруды білдіреді.
Нәтижесінде, осы мақал адамның, құралдардың және қоршаған ортаның өзара байланысын, олардың бір-бірімен үйлесімділігін алға тартады. Яғни, әр нәрсенің өз орны мен рөлі болуы керек, сонда ғана барлығы тиімді әрі өнімді жұмыс істейді деген мағынада.