Айтылмаған сөздің атасы өледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Айтылмаған сөздің атасы өледі деген мақал ойда жүрген, бірақ дер кезінде айтылмаған сөздің қадірі де, пайдасы да жоғалатынын білдіреді. Тура мағынасында, біреуге айтар ой кешігіп қалса, ол сөз өз уақытында жетпей, әсерін жоғалтады. Астарлы мағынасы — адам маңызды істі, ақыл-кеңесті, ескертуді немесе шын пікірді батыл әрі орнымен айтуы керек; әйтпесе мүмкіндік кетеді, өкініш қалады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «атасы өледі» деген тіркес сөздің өмірі, тірегі, құны жоғалды деген ұғымды бейнелейді. Мұнда сөздің «түп-төркіні» бар сияқты суреттеліп, сол түп негізі үзілсе, сөздің де салмағы болмайтыны меңзеледі. Бұл — ойдың дер кезінде айтылуы, тілдің уақтылы қолданылуы керек екенін әсерлі жеткізетін образ.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалды жұмыста, оқуда немесе отбасындағы маңызды әңгімеде қолдануға болады. Мысалы, жобадағы қателікті көріп тұрып үндемесең, кейін кеш болады. Яғни, уақытында айтылған ескерту адамды да, істі де сақтайды. Сондықтан орынды жерде ашық сөйлеп, ойды жасырмай жеткізу маңызды.