Айғыр азынап үйірінен шықпас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Айғыр азынап үйірінен шықпас деген мақалдың тура мағынасы — айғырдың үйірін тастап, өз бетінше кетпейтіні. Астарлы мағынасы — нағыз ер мінезді, өз тегін, ортасын, жауапкершілігін сезінетін адам жөні бөлек, өз жұртын, тобын, бірге жүрген адамдарын тастамайды. Ол ашуға булықса да, орынсыз қимыл жасамайды, өз орнын біледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «айғыр» — күш, қайрат, еркектік сипаттың бейнесі. «Үйір» — отбасы, ел-жұрт, орта, өз ортасы деген ұғымды білдіреді. «Азынау» — сыртқа естілер ашу, қайрат, қайсарлықтың ишарасы. Яғни сырттай адуын көрінгенімен, айғыр өз үйірінен ажырамайды; бұл берік мінезді, тұрақтылықты, жауапкершілікті меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал өз ұжымына, отбасына, дос-жаранына адал болып, қиын кезде сырт айналмайтын адамға қатысты айтылады. Мысалы, жұмыста қиындық туса да, командасын тастамай, бәрін бірге шешуге тырысқан басшы немесе қызметкер туралы осы мақал айтуға болады. Бұл — бірлік пен тұрақтылықтың белгісі.