Айдың жартысы жарық,
жартысы қараңғы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — айдың бір бөлігі жарық болып көрініп, екінші бөлігі қараңғы күйде болуы. Астарлы мағынасы — дүниеде ештеңе толық бірқалыпты емес, әр нәрсенің жақсысы да, кемшілігі де қатар жүреді. Адам да, заман да, жағдай да бірде жарық, бірде көлеңке болып ауысып отырады. Сондықтан өмірге тек бір қырынан қарамай, оның екі жағын да түсіне білу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ай» — өмірдің, уақыттың, адамның хал-ахуалының бейнесі. «Жарық» жақ — қуаныш, мүмкіндік, үміт, береке сияқты игі сәттерді білдіреді. «Қараңғы» жақ — қиындық, белгісіздік, мұң, сынақ дегенді меңзейді. Яғни халық айдың өзгерісін адам ғұмырының ауысымына теңеп, бәрі өтпелі екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал адамды сабырлы болуға, асығыс үкім шығармауға үйретеді. Мысалы, бір қызметкердің жұмысы кейде сәтті, кейде күрделі кезеңге түседі. Сол кезде ол «бәрі жақсы не бәрі жаман» деп кесіп айтпай, қиын шақтың да өтетінін түсінеді. Бұл — өмірдің тепе-теңдігін қабылдаудың белгісі.
jartysy qarańǵy.