Ағын су - тегін су.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ағын су - тегін су» деген мақал судың тоқтап тұрмай, үздіксіз ағуын пайдалы, таза әрі қолжетімді нәрсенің белгісі ретінде танытады. Тура мағынасында бұл — ағып жатқан су пайдалануға жарамды, өмірге қажет табиғи байлық. Астарлы мағынасында адам да, өмір де қозғалыста болғанда ғана пайда береді деген ой жатыр: еңбектенген, ілгерілеген, тоқырап қалмаған жанның несібесі мол болады. Тұрып қалған су бұзылады, ал ағып жатқан су тіршілік нәрін береді; сол сияқты жалқаулық пен тоқырау адамды кері тартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ағын су» — тоқтаусыз қозғалыс, тіршілік, тазалық пен жаңарудың символы. «Тегін су» дегені — табиғат берген, қолжетімді, бірақ бағасы түсінілгенде ғана қадірі артатын игілік. Бұл образ арқылы халық пайдалы нәрсенің мәні оның үздіксіз қозғалысында, айналымында екенін аңғартады. Су қандай тіршілік үшін қажет болса, адам еңбегі де сондай қажет.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал білімге, еңбекке, дағдыға қатысты жиі қолданылады. Мысалы, адам бір орында отырмай, үнемі үйреніп, жұмыс істеп, тәжірибе жинаса, мүмкіндігі де көбейеді. Айталық, жас маман күнде жаңа нәрсе меңгеріп, тоқтамай ізденсе, ол тез өседі. Сонда «ағын су - тегін су» деген сөз оның өмірлік қағидасына айналады.