Адасқанның айыбы жоқ,
Қайтып үйірін тапқан соң.
Ашылғанның айыбы жоқ,
Өзі біліп жапқан соң.
Qaıtyp úıirin tapqan soń.
Ashylǵannyń aıyby joq,
Ózi bilip japqan soń.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның қателесуі, жолдан жаңылуы — табиғи құбылыс екенін айтады. Бірақ ең маңыздысы — сол қателікті түсініп, дұрыс жолға қайта оралу. Бір рет адасқан кісі түзеліп, бұрынғы үйірін тапса, ол үшін ұялтатын нәрсе аз. Сол сияқты, біреу ашылып, сырын айтып не ойын білдіріп, кейін өзі ойланып, тоқтамға келсе, бұл да айып емес. Яғни мақал адамды кешірімді болуға, түзелуге мүмкіндік беруге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «адасқан» сөзі тек жолдан адасу емес, өмірде қате шешім қабылдау, жаңылу мағынасын береді. «Үйір» — адамның өз ортасы, дұрыс бағыты, орны. «Ашылған» сөзі ішкі сырын ақтару, артық сөйлеу, орынсыз ашық болу мәнінде қолданылған. «Жапқан соң» дегені — адам өз мінезін тежеп, сабасына түскенін білдіреді. Бұл образдар адамның мінез-құлқындағы өзгерісті табиғаттағы бағыт табумен салыстырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал бір кезде қателесіп, кейін сол қателігін мойындап, дұрыс жолға түскен адамды кінәламауға үндейді. Мысалы, студент оқуға салғырт қарап, кейін қайтадан жинақталып жақсы оқи бастаса, оны бұрынғы қателігі үшін тоқтатпай, түзелуіне қолдау көрсету керек. Мұнда бастысы — адамды емес, оның жақсыға бет бұрғанын бағалау.