Адамды кейде баршылық сынайды,
кейде жоқшылық сынайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның өмірі тек молшылықпен не тек таршылықпен өлшенбейтінін білдіреді. Баршылық келгенде адам өз-өзіне ие болып, тәкаппарланбай, артыққа мастанбауы керек; ал жоқшылық түскенде сабыр сақтап, мойымай, еңсесін түсірмей шыдауы қажет. Яғни өмірдің екі түрлі сыны да адамның мінезін, төзімін, ақылын тексереді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «баршылық» пен «жоқшылық» — жай ғана байлық пен кедейлік емес, адамның басына түсетін екі үлкен сынақтың бейнесі. Баршылық — мол дәулет, мол мүмкіндік, жеңіл өмір; жоқшылық — таршылық, қиындық, мұқтаждық. Халық осы екі ұғымды қарсы қойып, адамды шын танытатын нәрсе оның жағдайы емес, сол жағдайға деген қарым-қатынасы екенін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өте орынды. Мысалы, бір адам жоғары жалақы алып, бәрі жақсы кезде ұқыпсыз шығынданып кетсе, ол баршылықтың сынағынан өте алмағаны. Ал табысы азайған шақта да сабыр сақтап, жоспар құрып, еңбектенуді жалғастырса, жоқшылықтың сынын жеңгені. Сондықтан мақал адамды байлықта да, қиындықта да байсалды болуға шақырады.
keıde joqshylyq synaıdy.